Revolutie, Napoleon & Haussmann
De Franse Revolutie (1789)
Op 14 juli 1789 bestormde het Parijse volk de Bastille — een gevangenis die een symbool van koninklijke willekeur was geworden. De Franse Revolutie veranderde niet alleen Frankrijk, maar de wereld: mensenrechten, afschaffing van de monarchie, scheiding van kerk en staat. De Parijse locaties: de Bastille (vandaag een plein met de Julizuil), de Place de la Concorde (waar Lodewijk XVI en Marie-Antoinette werden geguillotineerd), het Palais des Tuileries (vernietigd in 1871) en de Conciergerie op het Île de la Cité (de revolutionaire gevangenis, nu een museum).
Napoleon (1799–1815)
Napoleon Bonaparte kroonde zichzelf in 1804 tot keizer — en maakte van Parijs het centrum van een imperium dat half Europa omvatte. Hij liet monumentale sporen na in de stad: de Arc de Triomphe (voltooid in 1836), de Rue de Rivoli, het Canal Saint-Martin, de Vendôme-zuil en het Louvre als openbaar museum. Napoleons graf onder de gouden koepel van de Invalides is een van de indrukwekkendste monumenten van de stad.
Baron Haussmann (1853–1870)
Georges-Eugène Haussmann transformeerde Parijs in opdracht van Napoleon III van een middeleeuwse stad in de moderne metropool die we vandaag kennen: Brede boulevards doorsneden het doolhof van de oude stad (ook om barricades te bemoeilijken), uniforme Haussmann-gevels (lichte kalksteen, zinken daken, balkons op de 2e en 5e verdieping) bepaalden het stadsbeeld, en royale parken (Bois de Boulogne, Buttes-Chaumont) creëerden groene longen. De riolering, de watervoorziening en de gasverlichting maakten van Parijs de modernste stad ter wereld — en gaven het de bijnaam „Ville Lumière" (Stad van de Lichten).
