Syracuse — Ooit machtiger dan Athene

Syracuse (Siracusa) was in de 5e eeuw v. Chr. de machtigste en rijkste stad van de gehele Griekse wereld — groter dan Athene, cultureel briljanter dan Sparta, en economisch dominant in de westelijke Middellandse Zee. Hier leefde Archimedes (de beroemdste wetenschapper van de oudheid), hier versloeg Syracuse de Atheense vloot in de grootste zeeslag van de Griekse geschiedenis (413 v. Chr.), en hier begon de kerstening van Europa (Paulus predikte hier op weg naar Rome).

Het historische centrum ligt op Ortigia — een piepklein eiland (1 km²), verbonden met het vasteland via twee bruggen, dat een van de meest sfeervolle oude stadswijken van heel Italië vormt. Barokke paleizen, Griekse tempelresten, Normandische kerken en levendige piazza's overlappen elkaar op een klein oppervlak. De Dom (Duomo) is een uniek bouwwerk: De barokke gevel verbergt de Athena-tempel (5e eeuw v. Chr.) — de Dorische zuilen van de antieke tempel zijn in de kerkmuren geïntegreerd en van binnen zichtbaar. Grieks, christelijk en barok in één gebouw.

De Fonte Aretusa aan de oever van Ortigia is een zoetwaterbron direct aan zee, waarin papyrus groeit — een botanisch wonder en de locatie van de Griekse mythe van de nimf Arethusa. De Mercato di Ortigia (in de ochtend) is een van de levendigste markten van Sicilië: Zwaardvis, zeevruchten, kaas, olijven, specerijen en versgeperste sinaasappelsappen.

Op het vasteland ligt het Archeologisch Park Neapolis: Het Griekse theater (5e eeuw v. Chr., uit de rots gehouwen, 15.000 plaatsen — in de zomer nog steeds gebruikt voor antieke drama's), het Oor van Dionysios (een 23 meter hoge, druppelvormige grot met verbluffende akoestiek — Caravaggio gaf het de naam) en het Romeinse amfitheater (een van de grootste van de Romeinse wereld). Het Museo Archeologico Regionale Paolo Orsi herbergt een van de belangrijkste archeologische collecties van de Middellandse Zee.